Αρχική » Φυτά

Δίκταμο ή έρωντας: Το θαυματουργό βότανο της Κρήτης

Δίκταμο ή έρωντας: Το θαυματουργό βότανο της Κρήτης

Το όνομα ∆ίκτανµος όπως τον αποκάλεσαν οι αρχαίοι προέρχεται από το ονομαστό όρος της Κρήτης την ∆ίκτη και τη λέξη θάμνος δηλαδή “∆ίκταµνος ο Θάµνος της ∆ίκτης” ή
έρωντας με επιστημονική ονομασία Origanum dictamnus είναι ένα το πιο φημισμένα κρητικά ενδημικά φυτά και το βρίσκουμε μόνο στο νησί της Κρήτης σκαρφαλωμένο σε απόκρημνους βράχους με υψόμετρο από 0 έως 1900 μέτρα και όπως έγραψε και ο Θεόφραστος “το δε δίκταµνον ίδιον της Κρήτης”.

Το δίκταμο είναι ένα πολυετές αρωματικό φυτό με βλαστούς 20-40cm τα φύλλα του είναι πρασινόλευκα 13-25mm δισκοειδή-ωοειδή και καλυμμένα με πυκνές τρίχες.
Τα λουλούδια του με μια πανέμορφη στεφάνη ροδινοπρασινωπή έως κοκκινολιλά, περιβαλλόμενη από μεγάλα κοκκινωπά βράκτια.
Ο κάλυκάς του είναι με 5 οδόντες και το άρωμα του θεσπέσιο.

Ο δίκταμος – το θαυματουργό αυτό βότανο -είναι γνωστός από τη Μινωική εποχή όταν οι Μινωίτες παρασκεύαζαν από το βότανο:
– Αρώματα
– Αλοιφές -τις οποίες χρησιμοποιούσαν για την επούλωση τραυμάτων και πληγών-
– Αρωματικά λάδια – ειδικά με λάδι ελαιόλαδου το οποίο και πρόσφεραν στους θεούς
στους βασιλιάδες και ιερείς τους.
– Αρωματικούς οίνους όπως το δικταμνίτη οίνο που μας αναφέρει ο Διοσκουρίδης στο πέμπτο βιβλίο του περί ύλης ιατρικής .
Τα αρωματικά λάδια που παρασκεύαζαν από το βότανο είχαν τονωτικές και διεγερτικές ιδιότητες.

Ο Πλίνιος αναφερόμενος στο δίκταμο λέει:
“Tο φυτόν καλούμενον δίκταμον εις ουδέν άλλο μέρος φύεται ειμη εν τη νήσω Kρήτη”.

Ο Θεόφραστος στο έργο του “Περί Φυτών ιστορίες” γράφει:
“Tο δίκταμο είναι φυτό που βγαίνει μόνο στη Κρήτη.

Ο δίκταμος ήταν γνωστός από την αρχαιότητα και οι αρχαίοι γιατροί του απέδιδαν πολλές θεραπευτικές ιδιότητες.
Το άγαλμα της θεάς Aρτέμιδος η οποία εκτός των άλλων ήταν και προστάτης των επιλόχων γυναικών έφερε στο κεφάλι της στεφάνι από δίκταμο.
Επίσης κατά την αρχαιότητα θεωρούσαν το δίκταμο ικανό να απορρίπτει τα σιδερένια τόξα από τα πληγωμένα σώματα.
Σύμφωνα με τους αρχαίους συγγραφείς αυτό έγινε γνωστό από τα αγριοκάτσικα της Kρήτης (τους Kρητικούς Aίγαγρους (Capra aegagrus)) τα οποία όταν πληγώνονταν και έμενε το βέλος στο σώμα τους έτρωγαν δίκταμο και αυτό έπεφτε αμέσως.

Στο δίκταμο αναφέρονται πολλοί συγγραφείς όπως:
– Ο Θεόφραστος – ο οποίος αναφέρει πως ο δίκταμος χρησιμοποιήθηκε άπειρες φορές την ώρα του τοκετού σαν κατάπλασμα χαμηλά στην κοιλιά για τη δυστοκία.
– Ο Διασκουρίδης – ο οποίος θεράπευε και τις πληγές των στρατιωτών σε περιόδους πολέμου με το δίκταμο μας αναφέρει:
“Ού µόνον γαρ πινοµένη, αλλά και προστιθεµένη, υποθυµιωµένη τα τεθνηκότα έµβρυα εκτινάσσει”…
– Ο Πλούταρχος
– Ο Πλίνιος
– Ο Aπούλιος και άλλοι…
– Ο Aριστοτέλης στο έργο του “Περί των ζώων ιστορίαι” μας κάνει γνωστές τις παυσίπονες και επουλωτικές ιδιότητες του δίκταμου αναφέροντας τα εξής:
“Επεί και εν Kρήτη φασί τας αίγας τας αγρίας όταν τοξευθώσι ζητείν το δίκταμνον δοκεί δε τούτον εκβλητικόν είναι των τοξευµάτων εν τω σώµατι”.
– Ο Ιπποκράτης τον χρησιμοποιούσε σαν εμμηναγωγό εκτρωτικό για την διευκόλυνση της υστεροτοκίας
– Για αυτό είχε ονομάσει το βότανο και “ωκυτόκιον”
– Από το ωκύς που σημαίνει ταχύς και τόκος που σημαίνει τοκετός και κατ’ επέκταση αυτό που επιταχύνει τον τοκετό.
– Για προβλήματα της χοληδόχου κύστεως και για τα προβλήματα των πνευμόνων

Πριν από το μεσαίωνα το δίκταμο ήταν γνωστό στους Eυρωπαίους σαν φαρμακευτικό φυτό
ενώ από το αιθέριο έλαιό του αρωματίζονταν ποτά όπως η Bενεδικτίνη και η Tραπιστίνη.
Ο Bιργίλιος στο 12ο βιβλίο της “Aινειάδας” του διηγείται ότι όταν πληγώθηκε ο Aινείας από βέλος η μητέρα του η Aφροδίτη πήγε και μάζεψε δίκταμο στο όρο Δίκτη της Kρήτης “φυτόν ύπερ επιζητεί η άγρια αίξ, όταν το ταχύ βέλος του κυνηγού την πληγώση” αλλά και η ίδια όταν αισθάνθηκε τους πόνους του τοκετού μάζεψε φύλλα δικτάμου και τα χρησιμοποίησε κατάλληλα.

Σήμερα είναι περιζήτητο, σπάνιο και δυσεύρετο διότι ο τόπος που το παράγει είναι μικρός και ο δίκταμος υπήρξε ένα βότανο µε ιδιαίτερη οικονοµική σηµασία στο παρελθόν -όπως άλλωστε και σήµερα – που η υπερβολική και αλόγιστη εκμετάλλευση του άγριου βοτάνου προκάλεσε µείωσή του ακόµα και εξαφάνισή του σε ορισµένες περιοχές.
Ο δίκταμος σήμερα προστατεύεται από τη Συνθήκη της Βέρνης.

Έρωντας λοιπόν το δίκταμο για τις αναζωογονητικές του ιδιότητες και σταθάρι, σταμνόχορτο, σταμοτόχορτο, στομαχόχορτο και χρησιμοποιείται ως τονωτικό αφέψημα για
να καταπραΰνει τους πονοκεφάλους, τις νευραλγίες και τις στομαχικές διαταραχές
για τις παθήσεις του συκωτιού αλλά και ως εμμηναγωγό.

Το έγχυμα από ολόκληρο το φυτό χρησιμοποιείται για την καταπολέμηση της ατονίας, για αναζωογόνηση, σαν αφροδισιακό, για τα κρυολογήματα και για το βήχα.

Στο δίκταμο αποδίδονται σήμερα πολλές θεραπευτικές ιδιότητες όπως:
    Επουλωτικές
    Παυσίπονες
    Αντιμικροβιακές
    Αναζωογονητικές
    Αποχρεμπτικές
    Αντιπυρετικές
    Ηπατοπροστατευτικές
    Συσφικτικές
    Τονωτικές
    Αντισηπτικές
    Αντισπασμωδικές
    Αντιαιμορραγικές
    Καταπραϋντικές του πεπτικού συστήματος
    Σπασμολυτικές
    Ισχυρές αφροδισιακές
    Καθώς και η ικανότητα να καταστέλλει την μεταλλαξιογένεση.

Το έγχυμα του βοτάνου απαλύνει τους πονοκεφάλους, τις νευραλγίες, τις ηπατικές παθήσεις, τους πόνους της περιόδου, ανακουφίζει από το βήχα που συνοδεύεται με κρυολόγημα, από τις ήπιες γαστρεντερικές διαταραχές και τις στομαχικές διαταραχές
Το κατάπλασμά του απαλύνει πονοκεφάλους, πληγές και δερματικές φλεγμονές.
Παραδοσιακά το δίκταμο ανακουφίζει από τις φλεγμονές και τους μώλωπες τους δέρματος.
Το αιθέριο έλαιο του ανακουφίζει από μυϊκούς, ρευματικούς πόνους και παθήσεις του δέρματος.
Η ρίζα του χρησιμοποιείται ως αλοιφή για τη θεραπεία της ισχιαλγίας.

Γενικά ο δίκταμος στην Ελλάδα έχει χρησιμοποιηθεί ως μια παραδοσιακή θεραπεία χωρίς προβλήματα για πάρα πάρα πολλά χρόνια και ας δούμε τα συστατικά του που
περιέχει:
–Δίκταμο amaracus-dictamnus Φλαβονοειδή
– Κουμαρίνες
– Φαινολικά οξέα
– Τα φλαβονοειδή
– Τα τριτερπένια
– Αιθέρια έλαια:τα κύρια συστατικά του αιθέριου ελαίου του δίκταμου είναι τα μονοτερπένια:
– κατεχίνες

Για το δίκταμο δεν έχουν αναφερθεί ανεπιθύμητες ενέργειες και η παραδοσιακή χρήση του βοτάνου είναι ασφαλής.
Η ασφάλεια του δίκταμου κατά τη διάρκεια της κύησης και της γαλουχίας δεν έχει τεκμηριωθεί.

Ας δούμε πως μας λέει ο Διοσκουρίδης ότι παρασκεύαζαν το δικταμνίτη οίνο:
Μουσκεύουμε σε οκτώ κοτύλες μούστου τέσσερις δραχμές (!) δίκταμου μέσα σε πανί για τρεις μήνες.
Κάνει καλό σε όσους έχουν ναυτία στο στομάχι, ενώ προκαλεί και την έμμηνο ρύση και τον καθαρισμό μετά τον τοκετό.

Δίκταμο σε ελαιόλαδο:
Σε ένα γυάλινο βάζο ρίχνουμε ένα φλιτζάνι αγνό ελαιόλαδο και προσθέτουμε τρία με τέσσερα κλαδάκια φρέσκο ή ξερό δίκταμο.
Το φυλάμε σε δροσερό και σκοτεινό μέρος για τρεις περίπου εβδομάδες οπότε και
το σουρώνουμε.
Μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε σε φαγητά σε σαλάτες και σάλτσες ή να κάνουμε επάλειψη σε σημεία του δέρματός μας που έχουν πρόβλημα.

Αυτός είναι – λοιπόν – ο δίκταμος ή έρωντας ο οποίος συλλέγεται τόσο δύσκολα όσο «τα πάθη του έρωτα» σύμφωνα με την παράδοση και είναι άλλος ένας θησαυρός της Κρητικής μας Γης.

 

 

Το διαβάσαμε στο proionta-tis-fisis.com

Άλλα άρθρα σχετικά με: Φυτά και υγεία, Δίκταμο








Δημοφιλέστερα Άρθρα


agronomist.gr

Αυτό το γνωρίζατε;

  1. Το ηλεκτροφόρο χέλι ανεβάζει το βολτάζ

    Το ηλεκτροφόρο χέλι παίρνει άριστα στη φυσική, αφού γνωρίζει ότι μπορεί να αυξάνει την τάση φέρνοντας τον θετικό...

  2. Σχέδιο αποκατάστασης των αρχαίων δασών της Αφρικής

    Στο πλαίσιο της Συνόδου για το Κλίμα (COP21) που πραγματοποιεί ο ΟΗΕ στο Παρίσι, περισσότερες από δέκα χώρες...

  3. Πως πρέπει να στήβεις το λεμόνι

    Το λεμόνι είναι κάτι που χρησιμοποιείς στα φαγητά, στα γλυκά, στις σαλάτες…Σίγουρα έχεις αναρωτηθεί τι κάνεις λάθος και...

  4. Τροφικές δηλητηριάσεις: τί πρέπει να γνωρίζετε για να τις αποφύγετε

    Οι τροφικές δηλητηριάσεις είναι πολύ συνηθισμένες το καλοκαίρι. Οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν την αλλοίωση των... τροφίμων, αλλά και...

Φυτά

Βότανα που ενισχύουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα

Βότανα που ενισχύουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα

Τα φυσικά προϊόντα ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα και μας θωρακίζουν απέναντι σε ιώσεις και κρυολογήματα ενώ μπορούν να απαλύνουν κάθε πόνο! Μάθε...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Αιθέριο έλαιο ελίχρυσου: χρήσεις και ιδιότητες

Αιθέριο έλαιο ελίχρυσου: χρήσεις και ιδιότητες

Το ελίχρυσο είναι ένα βότανο που συναντάται στην παραμεσόγειο ζώνη, αναπτυσσόμενο σε εδάφη που είναι άγονα, ξηρά και αμμώδη. Βοτανικά ανήκει στην...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Χυμός που διαλύει το ουρικό οξύ στις αρθρώσεις

Χυμός που διαλύει το ουρικό οξύ στις αρθρώσεις

Το ουρικό οξύ είναι μια χημική ουσία που δημιουργείται όταν ο οργανισμός διασπά τις ουσίες που ονομάζονται πουρίνες. Οι πουρίνες βρίσκονται σε...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Ο "λευκός χρυσός"

Ο "λευκός χρυσός"

Η ζάχαρη αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής διατροφής μας. Όμως, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και σε άλλα κομμάτια της καθημερινότητάς μας.Ο «λευκός...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Σιταρόχορτο, περιγραφή και παρασκευή

Σιταρόχορτο, περιγραφή και παρασκευή

Το σιταρόχορτο είναι ο βλαστός ο οποίος προέρχεται από σπόρο σιταριού της ποικιλίας καμούτ. Ο χυμός του καθαρίζει το αίμα και ενεργοποιεί...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Φυσικό ντεμακιγιάζ ματιών

Φυσικό ντεμακιγιάζ ματιών

Για να κάνετε καθαρισμό - ντεμακιγιάζ στα μάτια σας, δεν χρειάζεται να καταφύγετε στα διάφορα πανάκριβα προϊόντα...Οι λύσεις είναι εδώ:1. Αβοκάντο. Κόψτε...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Αναιμία: σωστή αντιμετώπιση

Αναιμία: σωστή αντιμετώπιση

Η αναιμiα είναι ένδειξη ανεπάρκειας αιμοσφαιρίνης στον οργανισμό. Η αιμοσφαιρίνη ειναι βασικό «συστατικό» των ερυθρών αιμοσφαιρίων στο αίμα μας, τα οποία μεταφέρουν...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Για να μοσχομυρίζει το σπίτι σας όλη μέρα!

Για να μοσχομυρίζει το σπίτι σας όλη μέρα!

Η πρώτη εντύπωση όταν επισκέπτεστε ένα σπίτι είναι καθοριστική.Η μυρωδιά που αναδύεται την στιγμή που εισέρχεστε, καθορίζει το αν πήγατε για να...

διαβάστε αναλυτικά »
Facebook
Twitter
cron