Αρχική » Φυτά

Αλδροβάντα: σαρκοφάγο φυτό

Αλδροβάντα: σαρκοφάγο φυτό

Γνωρίζετε ότι το κλείσιμο της παγίδας του υδρόβιου σαρκοφάγου φυτού Aldrovanda vesiculosa διαρκεί μόλις 10 - 20 χιλιοστά του δευτερολέπτου; Η Αλδροβάντα, κοινώς γνωστή ως υδροτροχός (Aldrovanda vesiculosa), είναι το μοναδικό υπάρχον είδος στο ανθοφοφόρο γένος φυτών Aldrovanda της οικογένειας Droseraceae.  Η Aldrovanda είναι ένα ελεύθερης πλεύσης υδρόβιο φυτό, χωρίς ρίζες. Είναι στενά συνδεδεμένη με τη διωναία (Venus flytrap Dionaea muscipula), και μοιράζεται πολλά από τα χαρακτηριστικά της - λειτουργεί ως σαρκοφάγα αρπαγο- παγίδα, μόνο που βρίσκεται κάτω από το νερό! Μια κοινή ονομασία του φυτού είναι φυτό φτερωτή (υδροτροχός), επειδή μια ενιαία σπείρα των φύλλων, κάθετη στο στέλεχος, μοιάζει με τροχό Το φυτό συλλαμβάνει μικρά υδρόβια ασπόνδυλα, χρησιμοποιώντας παγίδες παρόμοιες με εκείνες της Διωναίας. Οι παγίδες είναι διατεταγμένες σαν έλικες γύρω από ένα κεντρικό  στέλεχος. Αυτή η διάταξη είναι αφορμή για την κοινή ονομασία της. Το φυτό αυτό είναι ένα από τα λίγα είδη με ικανότητα αστραπιαίας κίνησης.

Η Aldrovanda αναφέρεται για πρώτη φορά το 1696 από τον Leonard Plukenet, με βάση τις συλλογές που πραγματοποιούνταν στην Ινδία. Ονόμασε το φυτό Lenticula pulustris Indica. Η σύγχρονη βοτανική ονομασία προέρχεται από τον Giuseppe Monti, ο οποίος περίγραψε ιταλικά δείγματα το 1747 και τα ονόμασε Aldrovandia vesiculosa, προς τιμήν της Ιταλίδας φυσιοδίφη Ulisse Aldrovand (1522-1605)i. Όταν ο Carl Linnaeus δημοσίευσε το Species Plantarum το 1753, το "i" διέφυγε από το όνομα Aldrovand-i-a (ένα προφανές ορθογραφικό λάθος) για να διαμορφωθεί το σύγχρονο διώνυμο Aldrovandia vesiculosa.

Ενώ το γένος Aldrovanda είναι μονότυπο, είναι γνωστό ότι υπήρχαν τουλάχιστον 19 εξαφανισμένα είδη. Αν και το είδος εμφανίζει σε κάποιο βαθμό μορφολογική ευπλαστότητα μεταξύ των πληθυσμών του, η Αλδροβάντα διαθέτει πολύ χαμηλή γενετική ποικιλότητα σε ολόκληρο το φάσμα της.

Η Aldrovanda vesiculosa έχει μειωθεί τον τελευταίο αιώνα, με επιβεβαιωμένους  μόνο 50 πληθυσμούς της να υπάρχουν ακόμα σε όλο τον κόσμο, και να εξακολουθούν να είναι διάσπαρτοι σε όλη την Ευρώπη, την Αφρική, την Ασία και την Αυστραλία.

Είναι φυτό άρριζο και υδρόβιο. Οι σπόροι του αναπτύσσουν κάποια μικρά πρωτόριζα, που όμως δεν κατορθώνουν να αναπτυχθούν περαιτέρω και γερνούν. Το φυτό αποτελείται από πλωτά στελέχη, που φθάνουν τα 6-40 εκατ. σε μήκος. Τα φύλλα παγίδες, μήκους 2 - 3 χιλιοστών, αναπτύσσονται σε έλικες, των 5 - 9 ακτινών σε στενή διαδοχή, κατά μήκος του κεντρικού στελέχους του φυτού. Αυτές οι πραγματικές παγίδες συγκρατούνται από μίσχους, που διαθέτουν αερόσακους και οι οποίοι βοηθούν στην επίπλευσή τους. Το ένα άκρο του στελέχους μεγαλώνει συνεχώς ενώ το άλλο άκρο πεθαίνει. Η ανάπτυξη είναι αρκετά γρήγορη (4 - 9 χιλιοστά / ημέρα στους ιαπωνικούς πληθυσμούς), έτσι ώστε σε ιδανικές συνθήκες να παράγεται ένας νέος έλικας κάθε μέρα ή και περισσότεροι.

Αυτές οι παγίδες αποτελούνται από δύο λοβούς σαν σαγόνια, που κλείνουν μεταξύ τους, για να σχηματίσουν μια αρπαγο- παγίδα, παρόμοια με εκείνη της διωναίας, αλλά είναι μικρότερες και υποβρύχιες. Τείνουν να συστρέφονται έτσι ώστε το ανοιχτό μέρος τους να βρίσκεται προς τα έξω, ενώ στο εσωτερικό τους είναι καλυμμένες με μια επίστρωση λεπτών τριχιδίων. Όταν τα υδρόβια ασπόνδυλα έρθουν σε επαφή μαζί τους, αυτές κλείνουν απότομα, αρπάζοντας και παγιδεύοντάς τα. Το κλείσιμο της παγίδας διαρκεί 10 - 20 χιλιοστά του δευτερολέπτου, το οποίο είναι εντυπωσιακό αν αναλογιστούμε το γεγονός ότι οι λοβοί της παγίδας πρέπει να ωθήσουν το νερό καθώς κλείνουν,  καθιστώντας την ένα από τα ταχύτερα παραδείγματα κίνησης στο βασίλειό των φυτών. Αυτή η παγίδευση είναι δυνατή μόνο σε θερμές συνθήκες (20 ° C). Επίσης, κάθε παγίδα περιβάλλεται από τέσσερα έως έξι τριχίδια μήκους 6 - 8 χιλιοστών, που εμποδίζουν την ενεργοποίηση τους από σκουπιδάκια που τυχόν υπάρχουν στο νερό. Αν το θήραμα δεν συλληφθεί, η παγίδα ξανανοίγει έπειτα από δέκα με είκοσι ώρες.

Η παράξενη συμπεριφορά του φυτού, με το απότομο κλείσιμο, παρατηρήθηκε από τον De Sassus ήδη από το 1861, αλλά το φυτό δεν καταχωρήθηκε ως σαρκοφάγο, μέχρι μια πιο προσεκτική εργασία του Δαρβίνου να αποδείξει ότι ανήκει μάλλον σ' αυτήν την κατηγορία φυτών. Τώρα πλέον γνωρίζουμε ότι, πράγματι, οι παγίδες παράγουν φωσφορο- πεπτικά ένζυμα, και  αφομοιώνουν το θήραμά τους.

Τα λουλούδια της Aldrovanda vesiculosa είναι μικρά, μονήρη και άσπρα. Εμφανίζονται πάνω από το επίπεδο του νερού και στηρίζονται σε κοντούς μίσχους που προκύπτουν από άξονες στον έλικα. Ανθίζουν μόνο για λίγες ώρες κι έπειτα, η προέκτασή τους επιστρέφει κάτω από τη στάθμη του νερού για την παραγωγή των σπόρων. Οι σπόροι είναι κρυπτολοτυληδόνες, πράγμα που σημαίνει ότι οι κοτυληδόνες παραμένουν κρυμμένοι μέσα στο περίβλημα του σπόρου, που λειτουργεί ως αποθήκη ενέργειας για τα σπορόφυτα. Η άνθιση όμως είναι σπάνια σε εύκρατες περιοχές, και ανεπιτυχής από την άποψη της ανάπτυξης καρπών και σπόρων.

Η Aldrovanda vesiculosa αναπαράγεται κυρίως με βλαστικό πολλαπλασιασμό. Σε ευνοϊκές συνθήκες, τα ενήλικα φυτά θα παράγουν ένα παρακλάδι κάθε 3 - 4 εκατοστά, απ' όπου θα αναπτυχθούν τα νέα φυτά καθώς οι νεαρές άκρες τους συνεχίζουν να αυξάνονται, ενώ το παλαιό άκρο πεθαίνει και διαχωρίζονται οι απόγονοι. Λόγω του ταχύ ρυθμού ανάπτυξης του είδους, αμέτρητα νέα φυτά μπορούν να παραχθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα με τον τρόπο αυτό.

Για να αντέξει το χειμώνα η Aldrovanda σχηματίζει βλαστούς βολβίδια, τα λεγόμενα "turions", σαν στρατηγική επιβίωσης στον παγετό. Κατά την έναρξη του χειμώνα, η αναπτυγμένη άκρη αρχίζει να παράγει πολύ μικρότερα, μη σαρκοφάγα φύλλα, σε ένα σημαντικά κοντύτερο στέλεχος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα σφιχτό βλαστό από προστατευτικά φύλλα που είναι βαρύτερος και απαλλαγμένος από τον αέρα στο εσωτερικό των μίσχων. Ο βλαστός αποχωρίζεται από το μητρικό φυτό και βυθίζεται στον πυθμένα του νερού, όπου οι θερμοκρασίες είναι σταθερές και πιο θερμές. Εδώ μπορεί να αντέξει σε χαμηλές θερμοκρασίες μέχρι -15 ° C (5 ° F). Στη φύση, έχει παρατηρηθεί ότι τα βολβίδια της Aldrovanda έχουν ένα σχετικά χαμηλό ποσοστό επιτυχούς βύθισης. Αυτά τα θρεπτικά βολβίδια που αδυνατούν να βυθιστούν, γίνονται στη συνέχεια τροφή για τα υδρόβια πτηνά ή πεθαίνουν με τον πρώτο παγετό. Την άνοιξη, όταν οι θερμοκρασίες του νερού φτάνουν πάνω από 12 - 15 °C, τα βολβίδια μειώνουν την πυκνότητά τους για να επιπλεύσουν και πάλι στην επιφάνεια του νερού, όπου φυτρώνουν και αρχίζουν πάλι να αναπτύσσονται. Επίσης, μη αδρανείς βλαστοί βολβίδια μπορούν να σχηματισθούν το καλοκαίρι, σε περιόδους ξηρασίας.

Η Aldrovanda είναι το πιο γεωγραφικά διαδεδομένο σαρκοφάγο είδος φυτών, ενδημικό στην Ευρώπη, την Ασία, την Αφρική και την Αυστραλία. Εξαπλώνεται κυρίως μέσω της μετακίνησης των υδρόβιων πτηνών. Τα φυτά που κολλούν στα πόδια των πουλιών, μεταφέρονται στον επόμενο υδάτινο προορισμό της πορείας τους. Ως αποτέλεσμα, οι περισσότεροι πληθυσμοί Aldrovanda να βρίσκονται κατά μήκος των μεταναστευτικών οδών των πτηνών. Στη διάρκεια του περασμένου αιώνα το είδος άρχισε να γίνεται όλο και πιο σπάνιο, αναφερόμενο μάλιστα ως είδος υπό εξαφάνιση σε όλο και περισσότερες χώρες.

Προτιμά καθαρά, ρηχά και ζεστά στεκούμενα νερά με έντονο φως, χαμηλά επίπεδα θρεπτικών ουσιών και ελαφρώς όξινο pH (περίπου 6). Απαντάται πλωτό ανάμεσα σε βούρλα, καλάμια, ακόμη και στο ρύζι.

Πηγή:www.valentine.gr

Άλλα άρθρα σχετικά με: Αλδροβάντα








Δημοφιλέστερα Άρθρα


agronomist.gr

Αυτό το γνωρίζατε;

  1. ΦΠΑ: οι αλλαγές σε τρόφιμα και υπηρεσίες

     Ο ΦΠΑ αυξάνεται σε δεκάδες υπηρεσίες και σε προϊόντα που είναι ευρείας κατανάλωσης με τα νέα μέτρα που...

  2. Κατσίκες στην οροφή του εστιατορίου

    Το “Al Johnson’s” είναι μια οικογενειακή σουηδική επιχείρηση στο Ουισκόνσιν των ΗΠΑ, γνωστό για την... αυθεντική σουηδική κουζίνα...

  3. Ο ΕΦΕΤ αποσύρει από την αγορά γνωστό κασέρι.

    Tην ανησυχία των καταναλωτών έχει προκαλέσει η είδηση ότι ο ΕΦΕΤ προχωρά στην απόσυρση γνωστού τυριού κασέρι μετά...

  4. Μία συνήθεια που μας γερνάει

    Επιστέφετε εξαντλημένοι από τη δουλειά και το μόνο που θέλετε είναι ένα ζεστό μπάνιο που θα σας χαλαρώσει...

Φυτά

Αιθέριο έλαιο ελίχρυσου: χρήσεις και ιδιότητες

Αιθέριο έλαιο ελίχρυσου: χρήσεις και ιδιότητες

Το ελίχρυσο είναι ένα βότανο που συναντάται στην παραμεσόγειο ζώνη, αναπτυσσόμενο σε εδάφη που είναι άγονα, ξηρά και αμμώδη. Βοτανικά ανήκει στην...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Σιταρόχορτο, περιγραφή και παρασκευή

Σιταρόχορτο, περιγραφή και παρασκευή

Το σιταρόχορτο είναι ο βλαστός ο οποίος προέρχεται από σπόρο σιταριού της ποικιλίας καμούτ. Ο χυμός του καθαρίζει το αίμα και ενεργοποιεί...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Τι να βάλουμε στο τραπέζι του Ιουλίου: ροδάκινο

Τι να βάλουμε στο τραπέζι του Ιουλίου: ροδάκινο

Τι να βάλουμε στο τραπέζι του Ιουλίου; Ροδάκινο. Ζουμερό και δροσιστικό, το ροδάκινο δικαίως μπορεί να ανακηρυχθεί το «φρούτο της παραλίας»! Αυτήν...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Γιατροσόφια της γιαγιάς για άμεση ανακούφιση το καλοκαίρι

Γιατροσόφια της γιαγιάς για άμεση ανακούφιση το καλοκαίρι

Το καλοκαίρι, εκτός από ξενοιασιά, έχει και απρόοπτα που απέχουν από το να είναι σοβαρά για την υγεία, παραμένουν ωστόσο ενοχλητικά. Κοψίματα,...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Αιθέρια έλαια για τις μαθητικές εξετάσεις και όχι μόνο

Αιθέρια έλαια για τις μαθητικές εξετάσεις και όχι μόνο

Τα αιθέρια έλαια έχουν τη δύναμη να επηρεάσουν τη διάθεση, τα συναισθήματα και  τις εντυπώσεις των ανθρώπων. Οι περισσότερες αναμνήσεις του ατόμου...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Φυσικό ντεμακιγιάζ ματιών

Φυσικό ντεμακιγιάζ ματιών

Για να κάνετε καθαρισμό - ντεμακιγιάζ στα μάτια σας, δεν χρειάζεται να καταφύγετε στα διάφορα πανάκριβα προϊόντα...Οι λύσεις είναι εδώ:1. Αβοκάντο. Κόψτε...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Αναιμία: σωστή αντιμετώπιση

Αναιμία: σωστή αντιμετώπιση

Η αναιμiα είναι ένδειξη ανεπάρκειας αιμοσφαιρίνης στον οργανισμό. Η αιμοσφαιρίνη ειναι βασικό «συστατικό» των ερυθρών αιμοσφαιρίων στο αίμα μας, τα οποία μεταφέρουν...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Καρότα για λαμπερό δέρμα

Καρότα για λαμπερό δέρμα

Τα καρότα αφαιρούν τις βλαβερές τοξίνες από το δέρμα με αποτέλεσμα να φαίνεστε πιο νέοι και αναζωογονημένοι. Οι μάσκα που ακολουθεί είναι...

διαβάστε αναλυτικά »
Facebook
Twitter
cron