Αρχική » Φυτά

Δακτυλίτιδα ή Digitalis, όμορφη, φαρμακευτική αλλά και δηλητηριώδης

Δακτυλίτιδα ή Digitalis, όμορφη, φαρμακευτική αλλά και δηλητηριώδης

Η Digitalis L. ή Δακτυλίτιδα ανήκει στην οικογένεια: Scrophulariaceae και στο είδος: Digitalis purpurea L, Digitalis lanata L.

Η digitalis ή δακτυλίτιδα είναι ένα από τα πιο σπουδαία φαρμακευτικά φυτά.

Ενδημικό φυτό της Ευρώπης και της δυτικής Ασίας αλλά πλέον είναι διαδεδομένο σε ολόκληρο τον κόσμο. Στο γένος Digitalis L. ανήκουν περί τα 25 είδη με 7 από αυτά να απαντώνται στην Ελλάδα.

Περιγραφή

Διετής ή πολυετής πόα, λεία χνουδωτή, βλαστός ισχυρός. Φύλλα κατ’ εναλλαγή ή δέσμες, μεγάλα οδοντωτά ή πριονωτά. Άνθη μεγάλα, πορφυρά, λευκά ή κίτρινα με επιμήκης πολυάνθης βότρυς. Κάλυκας με 5 άνισους λοβούς. Στεφάνη σωληνοειδής, κωδωνοειδής που στενεύει στη βάση με 2 χείλη συνήθως δυσδιάκριτα στον άνω λωβό, και 3 άνισους λωβούς κάτω. D. purpurea είναι ένα διετές, σπάνια πολυετής πόα. Τα φύλλα είναι κατ’ εναλλαγή 10-40 cm σε μήκος και 4-15 cm πλάτος οβάλ. Τα άνθη είναι ροζ-πορφυρά με πιο σκούρα πορφυρά σημεία. D. lanata είναι ένα διετές ή πολυετής πόα. Τα φύλλα είναι κατ’ εναλλαγή 5-15 cm σε μήκος και πάνω από 4,5 cm πλάτος. Τα περίγραμμα των φύλλων γίνεται οδοντωτό προς την κορυφή. Τα άνθη είναι λευκοκιτρινωπά.

Είναι δηλητηριώδες φυτό σε όλα τα μέρη του, μέχρι τις ρίζες και τα σπόρια. Μάλιστα η τοξικότητα του δεν μειώνεται καθόλου ακόμη και μετά την αποξήρανση του φυτού. Φτάνει η κατανάλωση ελάχιστων γραμμαρίων φύλλων για να επιφέρουν τον θάνατο. Ωστόσο δηλητηριώδης δακτυλίτιδα είναι και ένα από τα πιο σπουδαία φαρμακευτικά φυτά της γης, όπως θα διαβάσετε παρακάτω.

Κλίμα –έδαφος

Αναπτύσσεται σε περιοχές με ηπειρωτικό κλίμα. Προτιμά περιοχές με σκίαση. Σε περιοχές με χαμηλές θερμοκρασίες το χειμώνα μειώνεται η ανάπτυξη της και καθυστερεί η σύνθεση των γλυκοζιτών.
Η δακτυλίτιδα απαιτεί εδάφη καλά αποστραγγιζόμενα. Αναπτύσσεται ικανοποιητικά τόσο σε όξινα όσο και σε αλκαλικά εδάφη. Καλή απόδοση σε γλυκοζίτες παρουσιάζει η D. purpurea σε όξινα εδάφη, ενώ η D. lanata σε αλκαλικά.

Πολλαπλασιασμός

Σπορά απευθείας στο χωράφι ή σε σπορεία. Η σπορά μπορεί γίνεται συνήθως άνοιξη ή φθινόπωρο. Εξαιτίας του μικρού μεγέθους του σπόρου αλλά και της μη ομοιόμορφης βλάστησής του, τα φυτά είναι καλύτερα να σπέρνονται σε σπορεία και μετά να μεταφυτεύονται. Αποστάσεις μεταξύ των γραμμών 50 cm και 35 cm μεταξύ των φυτών.
Καλλιεργητικές φροντίδες:

Προετοιμασία χωραφιού

Όργωμα, και μετά σβάρνισμα.

Λίπανση

Χρήση Ν-Ρ-Κ λίπανσης έχει καταγραφή ότι μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της απόδοσης από 32-40%. Η χρήση αζωτούχου λίπανσης οδηγεί σε αύξηση του αριθμού των φύλλων αλλά μειώνεται το βάρος τους. Εφαρμογή θειούχου αμμωνίας οδηγεί σε επιτάχυνση της βλαστικής ανάπτυξης των φυτών.

Άρδευση

Καλλιεργείται σε ξηρικά χωράφια.

Εχθροί-ασθένειες

Η κυριότερη ασθένεια στη δακτυλίτιδα είναι η altenaria. Προσβάλλει τα φύλλα αρχικά δημιουργώντας καφέ στίγματα στην επιφάνεια, έπειτα καλύπτει όλη την επιφάνεια και προκαλεί καρούλιασμα του φύλλου. Οι κυριότερες προσβολές είναι από περονόσπορο, ανθράκωση, σκωρίαση.

Συλλογή – Απόδοση

Τον πρώτο χρόνο της εγκατάστασης της φυτείας παραμένουν τα φυτά χωρίς ανθοφόρο άξονα σε μορφή ροζέτας. Η δακτυλίτιδα καλλιεργείται για τα φύλλα της και για αυτό η συγκομιδή γίνεται τον πρώτο χρόνο. Συλλέγεται όλο το φυτό σε ύψος 10-15 cm. Η απόδοση σε φρέσκια δρόγη είναι 3.000 κιλά το στρέμμα. Ακολουθεί ξήρανση σε σκιά όπου στο τελικό προϊόν η υγρασία πρέπει να κυμαίνεται στο 8-10%. Η ξηρή δρόγη είναι 500 κιλά το στρέμμα.

Αιθέριο έλαιο

Το κυριότερο χημικό συστατικό των φύλλων της δακτυλίτιδας είναι καρδιακοί γλυκοζίτες ή γλυκοσίτες. Υψηλή συγκέντρωση σε καρδιακούς γλυκοζίτες (1-1,4%) καταγράφεται στην D. lanata και ονομάζονται lanatosides. Οι lanatosides της δακτυλίτιδας χωρίζονται σε 5 ομάδες, A, B, C, D, και E. Επίσης υπάρχουν πολλοί σημαντικοί δευτερογενείς γλυκοζίτες με κυριότερη την ditoxin. H D. purpurea έχει μικρότερη συγκέντρωση σε γλυκοζίτες (0,2-0,45%). Η digitoxin εξακολουθεί να εξάγεται από την D. purpurea φαρμακευτικούς σκοπούς.

Προσοχή: Η δακτυλίτιδα παρουσιάζει αθροιστική δράση γιαυτό και τα όρια μεταξύ θεραπευτικής και τοξικής δόσης είναι μικρά.

Χρήσεις στην ιατρική και ιδιότητες

Ιστορικά στοιχεία

Δεν αναφέρεται πουθενά χρήση αυτής από τους αρχαίους. Η χρησιμότητα της αποδείχθηκε για πρώτη φορά από τον άγγλο γιατρό William Withering το 1775. Λίγα χρόνια αργότερα ο γερμανός χημικός Oswald Schmiedeberg, (θεωρείται ο πατέρας της φαρμακολογίας), απομόνωσε από την δακτυλίτιδα τη πρώτη καθαρή γλυκοσίδη σε κρυσταλλική μορφή, που την ονόμασε διγιτοξίνη. Αργότερα μπήκαν στο κόλπο οι φαρμακοβιομηχανίες αφού είδαν ότι υπάρχει θεραπευτική χρησιμότητα στο φυτό αυτό έτσι σιγά σιγά ανακαλύφτηκαν και τα 63 γλυκοσίδια που περιέχονται στο φυτό και φυσικά προχώρησαν στην τεχνητή σύνθεση αυτών στο εργαστήριο.

Τα τελευταία χρόνια ερευνώνται οι αντικαρκινικές ιδιότητες της δακτυλίτιδας.

Εφιστούμε ξανά την προσοχή σας, επειδή οι δοσολογίες που χρησιμοποιούνται στην ιατρική είναι απειροελάχιστες πολύ εύκολα αυτό το φάρμακο μπορεί να γίνει ένα θανατηφόρο δηλητήριο. Γι αυτό, η χρήση αυτού του φυτού είναι αποκλειστική ευθύνη των γιατρών ΚΑΙ ΜΟΝΟ.

Κύριο συστατικό των φύλλων της δακτυλίτιδας είναι γλυκοσίδες. Οι καρδιακοί γλυκοσίδες χρησιμοποιούνται για την θεραπευτική αντιμετώπιση της καρδιακής ανεπάρκειας και δρουν στο καρδιοαγγειακό σύστημα.

Από τα αποξηραμένα φύλλα της Δακτυλίτιδας (Digitalis purpurea) παράγεται το αντιαρρυθμικό και καρδιοτονωτικό φάρμακο digitalis. Παράγεται επίσης αν και σε μικρότερες ποσότητες, στα φύλλα και άλλων φυτών όπως το ροδόδεντρο.

Οι γλυκοσίδες της δακτυλίτιδας αυξάνουν την δύναμη σύσπασης του μυοκαρδίου, αυξάνουν την ανερέθιστη περίοδο του κολποκοιλιακού κόμβου και σε μικρότερο βαθμό, επηρεάζουν τον φλεβόκομβο. Η δακτυλίτιδα αυξάνει την καρδιακή παροχή, αυξάνοντας την συσταλτικότητα του καρδιακού μυ. Η δακτυλίτιδα χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση ασθενών με συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια· και στους συγκεκριμένους ασθενείς, συμβάλει στη βελτίωση της ανοχής τους στην κόπωση. Οι γλυκοσίδες της δακτυλίτιδας μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για τον έλεγχο της καρδιακής συχνότητας σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή, κολπικό πτερυγισμό και υπερκοιλιακές ταχυκαρδίες.

Προφυλάξεις

Η εξάντληση του καλίου, που μπορεί να συνοδεύει τη διούρηση, ευαισθητοποιεί το μυοκάρδιο στην δακτυλίτιδα και μπορεί να επιτρέψει την εμφάνιση τοξικότητας σε μια κατά τα άλλα συνηθισμένη δοσολογία. Οι ασθενείς με οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, σοβαρή πνευμονοπάθεια ή αρκετά προχωρημένη καρδιακή ανεπάρκεια, ενδέχεται να είναι περισσότερο ευαίσθητοι στη δακτυλίτιδα και ως εκ τούτου επιρρεπείς στην εμφάνιση αρρυθμίας. Το ασβέστιο επηρεάζει την καρδιά με τρόπο παρόμοιο με εκείνο της δακτυλίτιδας· η χρήση του σε ασθενείς που λαμβάνουν δακτυλίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές αρρυθμίες. Στο μυξοίδημα, οι ανάγκες για δακτυλίτιδα είναι μειωμένες καθώς μειώνεται ο ρυθμός αποβολής του φαρμάκου. Οι ασθενείς με ατελή κολποκοιλιακό αποκλεισμό, ειδικότερα εκείνοι με προσβολές Stokes-Adams ενδέχεται να αναπτύξουν πλήρη καρδιακό αποκλεισμό σε περίπτωση χορήγησης δακτυλίτιδας. Επειδή η νεφρική ανεπάρκεια καθυστερεί την απέκκριση της δακτυλίτιδας, η δοσολογία του φαρμάκου στους ασθενείς με το συγκεκριμένο πρόβλημα πρέπει να είναι μειωμένη. Οι γλυκοσίδες της δακτυλίτιδας αλληλεπιδρούν με πολλά άλλα φάρμακα που χρησιμοποιούνται ως αγωγή σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, όπως η βαρφαρίνη και η αμιωδαρόνη. Οι ασθενείς που λαμβάνουν φάρμακα τα οποία μεταβάλλουν τα επίπεδα της δακτυλίτιδας, μπορεί να χρήζουν συχνών κλινικών αξιολογήσεων για την αποφυγή τοξικότητας στη δακτυλίτιδα. Οι ηλικιωμένοι ασθενείς, οι οποίοι χρησιμοποιούν συχνότερα το φάρμακο, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης τοξικότητας στην δακτυλίτιδα.

Το digitalis ως ομοιοπαθητικό φάρμακο

Παράγεται και αυτό από τη δακτυλίτιδα (Digitalis purpurea). Ως ομοιοπαθητικό φάρμακο συνταγογραφείται σε άτομα με συνδυασμό παθολογίας τριών οργάνων: καρδιάς, στομάχου, συκώτι. Κύριο χαρακτηριστικό του φαρμάκου είναι οι πολύ χαμηλές σφύξεις (βραδυκαρδία), και γενικά επιδείνωση με την κίνηση-προσπάθεια. Αρρυθμία, αδύνατο μυοκάρδιο. Ευαισθησία στο στομάχι (όλων των στρες) με τάση για εμετό. Σκληρά άτομα, με ενοχές, φοβίες για το κυκλοφορικό τους σύστημα. Υπογλυκαιμία, dumping syndrome (ταχεία κένωση του στομάχου).

Digitalis και η κίτρινη εμμονή του Vincent Van Gogh

Ο Βαν Γκογκ έπασχε από μια σειρά πολύ σοβαρών ασθενειών. Μια από αυτές ήταν και η επιληψία. Ο διάσημος τότε γιατρός Gachet λέγεται οτι του χορηγούσε digitalis για την θεραπεία της επιληψίας του. Αν και δεν είναι καταγεγραμμένο πουθενά το γεγονός αυτό, ένας από τους πιο γνωστούς πίνακες του «το πορτραίτο του Doctor Gachet», απεικονίζει τον γιατρό του πίσω του ένα βάζο με λουλούδια που δεν είναι άλλα από ανθισμένες δακτυλίτιδες.
Μια από τις όχι πολύ συνηθισμένες παρενέργειες της digitalis είναι η διαταραχή της αντίληψης των χρωμάτων (ο πάσχων βλέπει περισσότερο το κίτρινο χρώμα δηλ. σαν να έχει ένα κίτρινο φίλτρο μπροστά στα μάτια του, ξανθοψία). Έτσι, λέγεται ότι η λεγόμενη κιτρίνη περίοδος του ζωγράφου μπορεί να επηρεάστηκε και από τη θεραπεία με δακτυλίτιδα που έκανε εκείνη την περίοδο (τοξικότητα από τη χρήση). Εκείνη την εποχή η δακτυλίτιδα χρησιμοποιούταν και για πολλές άλλες παθήσεις πέραν της καρδιάς.
Άλλο ένα χαρακτηριστικό της κιτρίνης περιόδου του ήταν και τα κίτρινα φωτοστέφανα, όπως π.χ στον πίνακα του «Starry Night», άλλη μια πιθανή παρενέργεια της θεραπείας του με την δακτυλίτιδα.

 

Πηγές: aromaticplantkilkis.blogspot.griatronet.gr, homeopathy.gr

Άλλα άρθρα σχετικά με: Δακτυλιτίδα








Δημοφιλέστερα Άρθρα


agronomist.gr

Αυτό το γνωρίζατε;

  1. «O άνθρωπος έχει μετατρέψει τη Γη σε ένα επικίνδυνο μέρος»

    Οι άνθρωποι μετατρέπουν τη Γη σε ένα «μοναχικό πλανήτη», εξαντλώντας την πλούσια βιοποικιλότητά της, σε σημείο που σύντομα...

  2. Στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας επιλέγουν οι αρχηγοί

    Οι ηγέτες που συμμετέχουν στη Σύνοδο Κορυφής στο Παρίσι για την κλιματική αλλαγή ξεκίνησαν μια φιλόδοξη προσπάθεια χθες...

  3. Στα χωριά της Ηπείρου επιδρομές λύκων

    Όλο και πιο συχνές γίνονται οι επιδρομές λύκων στα χωριά της Ηπείρου. Μάλιστα καταγράφονται περιπτώσεις όπου αγέλες άγριων...

  4. Τρόφιμα που δεν χρειάζονται ψυγείο

    Οι ντομάτες αντέχουν τουλάχιστον για μία εβδομάδα έως και δέκα ημέρες εκτός ψυγείου, και μάλιστα έτσι γίνονται γευστικότερες.Το...

Φυτά

Καφές φίλτρου: για πίλινγκ σώματος

Καφές φίλτρου: για πίλινγκ σώματος

Περιποιηθείτε την επιδερμίδα σας με ένα πίλινγκ με θαυματουργά αποτελέσματα εύκολα στο σπίτι σας...Τα υλικά που θα χρειαστείτε είναι:Γαλλικός καφές2-3 κουταλιές της...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Φυσική λοσιόν καθαρισμού για λιπαρό δέρμα

Φυσική λοσιόν καθαρισμού για λιπαρό δέρμα

Άκρως απαραίτητος είναι ο σωστός καθαρισμός της επιδερμίδας μας, είτε έχουμε ξηρό είτε λιπαρό δέρμα. Σας προτείνουμε μία σπιτική λοσιόν καθαρισμού για...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Για όμορφα μάτια ..ζελέ αγγουριού.

Για όμορφα μάτια ..ζελέ αγγουριού.

Όλο και κάποιο αγγουράκι θα έχει ξεμείνει στο ψυγείο. Μην το αφήσετε να μαραθεί και πάει χαμένο.  Κάντε ένα σούπερ δροσιστικό και...

διαβάστε αναλυτικά »

Αυτό το γνωρίζατε;

Ιδέες για να διακοσμήσετε το πασχαλινό τραπέζι

Ιδέες για να διακοσμήσετε το πασχαλινό τραπέζι

Διακοσμήστε το πασχαλινό τραπέζι με πρωτότυπες ιδέες.Είναι έθιμο να διακοσμούμε το εορταστικό τραπέζι του Πάσχα. Αν λοιπόν, είστε εσείς που θα ανοίξετε...

διαβάστε αναλυτικά »

Αυτό το γνωρίζατε;

Γιατί βάφουμε κόκκινα τα αυγά τη Μεγάλη Πέμπτη;

Γιατί βάφουμε κόκκινα τα αυγά τη Μεγάλη Πέμπτη;

Ένα έθιμο που κάθε χρόνο το βιώνουμε χωρίς να γνωρίζουμε την αιτία. Η απάντηση «κρύβεται» σε διάφορες εκδοχές, οι ερμηνείες που δίνονται...

διαβάστε αναλυτικά »

Ξήρανση λουλουδιών

Διακοσμήστε μόνοι σας τις Πασχαλινές σας λαμπάδες

Διακοσμήστε μόνοι σας τις Πασχαλινές σας λαμπάδες

Μπορείτε να διακοσμήσετε μόνοι σας την Πασχαλινή σας λαμπάδα χρησιμοποιώντας ένα κερί σε ό,τι χρώμα σας αρέσει και να επιλέξετε  αποξηραμένα φυτά...

διαβάστε αναλυτικά »

Αυτό το γνωρίζατε;

Ποια είναι τα έθιμα κάθε ημέρας της Μεγάλης Εβδομάδας, μέχρι το Πάσχα

Ποια είναι τα έθιμα κάθε ημέρας της Μεγάλης Εβδομάδας, μέχρι το Πάσχα

Το Πάσχα είναι η δεύτερη μεγάλη γιορτή της Ορθοδοξίας. Γιορτάζεται μοναδικά σε όλη την Ελλάδα, όπου υπάρχουν και διάφορα ήθη και έθιμα...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Πως θα φτιάξουμε ταινίες καθαρισμού προσώπου για τα μαύρα στίγματα!

Πως θα φτιάξουμε ταινίες καθαρισμού προσώπου για τα μαύρα στίγματα!

Αντί να ξοδευόμαστε με τις ταινίες του εμπορίου και τις επισκέψεις στην αισθητικό, βρήκαμε τη λύση με δύο απλά πράγματα από το...

διαβάστε αναλυτικά »
Facebook
Twitter
cron