Αρχική » Εχθροί και ασθένειες » Ζώα και κήπος

Σαλιγκάρια

Σαλιγκάρια

Σαλιγκάρια! Προχωρούν «γλείφοντας και έρποντας», αλλά είναι περιζήτητα. Σε όλο τον κόσμο θεωρούνται ένας εκλεκτός πρωτεϊνούχος και νηστίσιμος μεζές, τόσο που σε πολλές χώρες τα βρώσιμα είδη τους απειλούνται με εξαφάνιση ή έχουν ήδη εξαφανιστεί.
Χοχλιοί μπουμπουριστοί, χοχλιοί με χόντρο, σαλιγκά­ρια γιαχνί… Με τα πρωτοβρόχια, τα σαλιγκάρια «ξεμυτίζουν» και οι ΄Ελληνες βρίσκουν άλλο ένα ζήτημα πάνω στο οποίο μπορούν να διαφωνούν και να διχάζονται: τα σαλιγκάρια. Γιατί η αλήθεια είναι ότι στο θέμα αυτό δεν υπάρχει μέση οδός. Τα σαλιγκάρια ή τα λατρεύεις και τα θεωρείς έναν σπάνιο μεζέ ή δεν μπορείς να διανοη­θείς καν ότι θα βρεθούν, αχνιστά και ­μυρωδάτα, μπροστά σου στο ­τραπέζι. Περί ορέξεως βέβαια δεν γίνεται λόγος, αλλά όσοι δεν αντέχουν στη σκέψη ότι θα φάνε σαλιγκάρια, γεγονός είναι ότι «χάνουν» όσα μπορεί να τους προσφέρει μια εξαιρετικά πλούσια πηγή σιδήρου, ανώτερη και από το κόκκινο κρέας, αλλά και ­πρωτεΐνης. Έχουν μάλιστα ιδιαίτερα χαμηλά λιπαρά.

Μια παλιά ιστορία
Τα ψημένα κελύφη σαλιγκαριών, που έχουν βρεθεί σε μεγάλους αριθμούς στις ανασκαφές προϊστορικών οικισμών της Ευρώπης, μαρτυρούν ότι οι πρόγονοί μας από πολύ παλιά τα ­είχαν περιλάβει στη διατροφή τους, ενώ αργότερα οι πιο αχαλίνωτοι κοιλιόδουλοι της Ιστορίας, οι Ρωμαίοι, όχι απλώς τα απολάμβαναν μαγειρεμένα με διαφορετικούς τρόπους, αλλά, όπως αναφέρει και ο Πλίνιος, συχνά αφιέρωναν και ένα μέρος του κήπου των επαύλεών τους, εξοπλισμένο με ειδικά χωρίσματα, για την εκτροφή και την πάχυνση διαφορετικών ειδών. Στις μέρες μας, τα σαλιγκάρια ως έδεσμα είναι περιζήτητα από τους με­ρακλήδες και στις πέντε ηπείρους. Ωστόσο, «πρωταθλητές» στην κατανάλωσή τους παγκοσμίως είναι οι Κρητικοί, που θεωρούν αυτά τα «γαστερόποδα, κεφαλόποδα μαλάκια με πνεύμονα» σημαντικό και ιδιαίτερα υγιεινό τρόφιμο, που έχει πολλά να τους προσφέρει και σε περιόδους νηστείας, και βέβαια οι Γάλλοι. Οι μεγα­λύτερες ποσότητες σαλιγκαριών που διακινούνται στην παγκόσμια αγορά προέρχονται από φυσικούς πληθυσμούς, γι’ αυτό και σε ορισμένες χώρες, ιδιαίτερα της Ευρώπης, λόγω της υπερσυλλογής, έχουν ήδη εξαφανιστεί τα περισσότερα εδώδιμα είδη. Στη Γαλλία και τη Γερμανία π.χ. κάποια από αυτά θεωρούνται προστατευόμενα είδη.

Τα είδη των βρώσιμων σαλιγκαριών
Υπάρχουν εκατοντάδες είδη σαλι­γκα­ριών, πολλά από τα οποία είναι βρώσιμα. Αυτά, όμως, που είναι πιο ­συνηθισμένα και τα βρίσκουμε στην ελληνική ύπαιθρο και αγορά είναι:
● Τα δίμυτα (Helix pomatia) μοιάζουν με τους κρητικούς χοχλιούς, έχουν δηλαδή ελαφρώς κωνικό καφετί κέλυφος, αλλά είναι πολύ μικρό­τερα σε μέγεθος. Θα τα βρείτε μετά από βροχή ή νωρίς το πρωί, όσο ακόμη διατηρείται η πρωινή υγρασία στα χόρτα και το έδαφος σε δάση, καλλιερ­γημένα χωράφια, γύρω από ξερολιθιές σε βουνά με χαμηλή βλάστηση και σε κήπους. Είναι ιδιαίτερα νόστιμα και παρασκευάζονται με όλους τους τρόπους εκτός από γεμιστά, ενώ είναι λιγότερο μπελαλίδικα στο μαγείρεμα, γιατί, αφού ακολουθήσετε τη διαδικασία καθαρισμού που είναι απαραίτητη για όλα τα είδη και τα μαγειρέψετε, αποκολλώνται εύκολα από το κέλυφος.
● Οι χοχλιοί (Helix aspersa), που αποκαλούνται και σαλιγκάρια Βουργουνδίας, escargot ή ρωμαϊκά, ξεχωρίζουν αμέσως, γιατί είναι τα μεγαλύ­τερα σε μέγεθος από τα τρία είδη και είναι αυτά που συνήθως βρίσκουμε στα καταστήματα νωπά, γεμιστά και κατεψυγμένα ή σε κονσέρβα που συνοδεύεται από τα κελύφη τους. Το είδος αυτό χρησιμοποιείται κατά κανόνα στη μεταπρατική βιομηχανία σαλιγκαριών. Θα τα βρείτε σε βουνά με πλούσια βλάστηση και σε οροπέδια, ­συνήθως με υψόμετρο πάνω από 2.000 μ., αλλά και σε κήπους. Προτιμήστε τα, αν πρό­κειται να ακολουθήσετε κάποια κρητική συνταγή ή να τα κάνετε γεμι­στά.
● Τα απόλυτα (Helix lactea) θα τα αναγνωρίσετε αμέσως από το πλακουτσωτό, ανοιχτόχρωμο, σχεδόν άσπρο, κέλυφός τους, που έχει μια πιο σκούρα καστανή γραμμή σε σχήμα ­σπείρας. Είναι το πιο κοινό είδος στις ­παράκτιες περιοχές της χώρας μας και θα τα βρείτε σε λιγότερο υγρά μέρη, όπως σε αμπελώνες, κάτω από ελιές ή στον κορμό τους, και σε κήπους, όπου ­θεω­ρούνται καταστροφικό παράσιτο. ­Εί­ναι ιδιαίτερα νόστιμα, αλλά δεν ­θα μπορέσετε να τα βγάλετε από το κέλυφος αν δεν αφαιρέσετε ένα κομματάκι από το κέλυφός τους στο σημείο όπου αρχίζει η σπείρα.

Αυτό το ξέρατε;
Στη χώρα μας, η περίοδος συλλογής σαλιγκαριών καθορίζεται με προεδρικό ­διάταγμα από τον Μάρτιο μέχρι τον Ιούνιο, αλλά, κακά τα ψέματα, αυτό δεν ­τηρείται, επιφέροντας και τις ανάλογες επιπτώσεις. Σύμφωνα με μελέτη που ­εκπονήθηκε πρόσφατα από τη Σχολή Γεωπονικών Επιστημών του Πανεπιστη­μίου Θεσσαλίας, από τη δεκαετία του ’80 έως και του ’90 υπήρχε μια σημαντική μεταπρατική βιομηχανία σαλιγκαριών με πολλές εξαγωγές, που σήμερα πια έχει ατονήσει. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, συλλέγονταν 800-1.000 τόνοι χοχλιών (Helix aspersa) το χρόνο, ενώ ­σήμερα με δυσκολία ξεπερνούν τους 150…

Πώς θα τα καθαρίσετε και θα τα φυλάξετε
Αν μαζέψετε μόνοι σας σαλιγκάρια, πρέπει οπωσδήποτε να ακολουθήσετε τη διαδικασία καθαρισμού τους, για να είστε βέβαιοι ότι έχουν αποβάλει οτιδήποτε τοξικό (π.χ. ισχυρά παρασιτοκτόνα), αλλά και οποιαδήποτε άλλη τροφή μπορεί να περιέχει το γαστρεντερικό τους σύστημα. Θα τα βάλετε σε ένα καλάθι, στο οποίο θα έχετε ρίξει μερικά καθαρά ξερά κλαδιά, π.χ. από ελιές ή θυμάρι, και λίγο αλεύρι για 3-5 ημέρες και θα το καλύψετε με ύφασμα που θα ράψετε ολόγυρα σφιχτά με σπάγκο για να αναπνέουν, αλλά να μη σας φύγουν. Αν έχετε μαζέψει πολλά, μπορείτε, σταματώντας τη διαδικασία καθαρισμού σε αυτή τη φάση, να τα βγάλετε με το καλάθι για μία ημέρα στον ήλιο και όσα από αυτά κλείσουν με μια μεμβράνη, να τα διατηρήσετε σε σκοτεινό σημείο έτσι κλειστά για αρκετούς μήνες. Αν αγοράσετε σαλιγκάρια, έχουν ήδη περάσει αυτή τη διαδικασία. ΄Οποτε αποφασίσετε να τα μαγειρέψετε, θα τα βάλετε σε ένα βαθύ ­σκεύος με νερό. Βεβαιωθείτε ότι όσα πρόκειται να μαγειρέψετε έχουν βγάλει το κεφάλι τους από το κέλυφος και πετάξτε όσα δεν είναι ζωντανά. Μετά θα ρίξετε 1/2 φλιτζάνι αλάτι ή 1/4 του φλιτζανιού ξίδι για κάθε 50 σαλιγκάρια και θα τα αφήσετε 30-45 λεπτά για να βγάλουν τα σάλια τους, αλλάζοντας 3-4 φορές το νερό. Έπειτα, θα τα σουρώσετε και θα τα βάλετε κάτω από άφθονο τρεχούμενο νερό να καθαρίσουν εντελώς. Αν φτιάξετε χοχλιούς μπουμπουριστούς, θα τα τηγανίσετε, αλλιώς θα τα ρίξετε σε καυτό νερό να βράσουν για 8 λεπτά και θα τα μαγειρέψετε όπως προτιμάτε, ή θα τα καταψύξετε για να τα χρησιμοποιήσετε όποτε σας βολεύει. Αν όμως θέλετε να τα κάνετε γεμιστά, θα χρειαστεί να τα βγάλετε από το κέλυφος με μια οδοντογλυφίδα και ανάλογα με τη συνταγή να φτιάξετε μια γέμιση.

H θρεπτική αξία των σαλιγκαριών
Τα σαλιγκάρια αποτελούν μια εξαιρε­τικά θρεπτική τροφή, χαμηλή σε θερμίδες. Τα 100 γρ. δίνουν 90 θερμίδες, 16,1% πρωτεΐνες και μόνο 1,4% λιπαρά. Ωστόσο οι τιμές που αναφέρουμε αφορούν τα σκέτα σαλιγκάρια. Ο τρόπος μαγειρέματος μπορεί να αυξήσει σημαντικά τα λιπαρά και τις θερμίδες. Επιπλέον, τα σαλιγκάρια έχουν πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, ενώ αποτελούν μια πλούσια πηγή βιταμινών, ιχνοστοιχείων και μετάλλων (3,3%), ιδιαίτερα δε σιδήρου (περισσότερο και από το κόκκινο κρέας), καλίου και μαγνησίου.

Πηγή:www.vita.gr









Δημοφιλέστερα Άρθρα


agronomist.gr

Αυτό το γνωρίζατε;

  1. Αγοράζοντας Χριστουγεννιάτικο δέντρο

    Αν και το παραδοσιακό ελληνικό έθιμο θέλει το κλασικό καραβάκι να είναι άμεσα συνδεδεμένο με τις γιορτινές μέρες,...

  2. Σαλαμάνδρα: Aναγέννηση ιστών με βλαστοκύτταρα

    Νέα μέθοδο αναγέννησης ιστών με τη βοήθεια βλαστικών κυττάρων, η οποία μιμείται την ικανότητα της σαλαμάνδρας να αναδημιουργεί...

  3. Αλλαγές στη ρύθμιση των 100 δόσεων

    Ακριβότερη γίνεται από την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου η ρύθμιση των 100 δόσεων, με την ενεργοποίηση των αλλαγών που...

  4. Ανακύκλωσε! Κάν' το τρόπο ζωής!

    O ΣΚΑΪ σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης, συνεχίζουν την εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού...

Αυτό το γνωρίζατε;

Πασχαλινές λαμπάδες ... από τα χεράκια σας

Πασχαλινές λαμπάδες ... από τα χεράκια σας

Πασχαλινές λαμπάδες! Όταν ήμασταν μικρά παιδιά περιμέναμε πως και πως από τον νονό ή τη νονά μας, να μας φέρει την πασχαλινή...

διαβάστε αναλυτικά »

Αυτό το γνωρίζατε;

Διακόσμηση για το μπαλκόνι μας

Διακόσμηση για το μπαλκόνι μας

Το μπαλκόνι μας, είναι το αγαπημένο μέρος του σπιτιού μας, ανεξάρτητα ποιά εποχή έχουμε. Πάντα θέλουμε να βγούμε λίγο έξω και αν...

διαβάστε αναλυτικά »

Κατασκευές κήπου για παιδιά

Κηπουρική για τα παιδιά

Κηπουρική για τα παιδιά

Κηπουρική για παιδιά: καλλιεργώντας το μέλλον! Ένας από τους αποτελεσματικότερους τρόπους κατανόησης βασικών εννοιών της ζωής από τα παιδιά είναι η εισαγωγή...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Τροφές που δίνουν δύναμη στον οργανισμό μας

Τροφές που δίνουν δύναμη στον οργανισμό μας

Τα συστατικά των τροφών αυτών είναι ανεκτίμητα. Γίνονται αντικείμενο έρευνας και κεντρίζουν το ενδιαφέρον μας. Αρκεί, βέβαια, να τα καταναλώνουμε συστηματικά και...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Μαύρη σοκολάτα: «ξυπνά» τον οργανισμό μας

Μαύρη σοκολάτα: «ξυπνά» τον οργανισμό μας

Το απογευματάκι, μετά το μεσημεριανό φαγητό και έχοντας περάσει ήδη κάποιες ώρες εργαζόμενοι, οι περισσότεροι νιώθουν σαν οι δυνάμεις τους να τους...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Σιταρόχορτο, περιγραφή και παρασκευή

Σιταρόχορτο, περιγραφή και παρασκευή

Το σιταρόχορτο είναι ο βλαστός ο οποίος προέρχεται από σπόρο σιταριού της ποικιλίας καμούτ. Ο χυμός του καθαρίζει το αίμα και ενεργοποιεί...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Φρούτα και λαχανικά που πρέπει να τρώμε το χειμώνα

Φρούτα και λαχανικά που πρέπει να τρώμε το χειμώνα

Κατά τους χειμερινούς μήνες, το σώμα σας χρειάζεται επιπλέον βιταμίνες και ανόργανα συστατικά για να μπορεί να αντισταθεί στο κρύο και να...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Αναιμία: σωστή αντιμετώπιση

Αναιμία: σωστή αντιμετώπιση

Η αναιμiα είναι ένδειξη ανεπάρκειας αιμοσφαιρίνης στον οργανισμό. Η αιμοσφαιρίνη ειναι βασικό «συστατικό» των ερυθρών αιμοσφαιρίων στο αίμα μας, τα οποία μεταφέρουν...

διαβάστε αναλυτικά »
Facebook
Twitter
cron