Αρχική » Σχεδιασμός κήπου » Σχεδιασμός του διαθέσιμου χώρου » Φωτισμός κήπου

Βασικές αρχές σχεδιασμού φωτισμού ανάδειξης εξωτερικών χώρων

Βασικές αρχές σχεδιασμού φωτισμού ανάδειξης εξωτερικών χώρων

Βασικό στοιχείο της διαδικασίας σχεδιασμού του εξωτερικού φωτισμού είναι η επιλογή των περιοχών και των στοιχείων του χώρου (κήποι, πέργκολες, γλυπτά, κατασκευές, κολυμβητικές δεξαμενές, δέντρα, θάμνοι, συνθέσεις με λουλούδια, τοίχοι κλπ) που είναι επιθυμητό να αναδεικτούν καθώς και του είδους του φωτισμού που απαιτείται σε κάθε περιοχή (άμεσος, έμμεσος, προσανατολισμού, τονισμού, περιγράμματος, κλπ). Με την επιλογή των κατάλληλων τεχνικών φωτισμού, ο μελετητής καλείται να υλοποιήσει το σχεδιασμό φωτισμού και να προσδώσει μια συναρπαστική διάσταση στη νυκτερινή εικόνα του χώρου. Η επιλογή των κατάλληλων τεχνικών εμπεριέχει αποφάσεις για τον αριθμό, το είδος, το τρόπο στήριξης, το ύψος, την εμφάνιση και την ενσωμάτωση των φωτιστικών στο χώρο καθώς επίσης και για το είδος της φωτεινής δέσμης, τη φωτεινή ένταση, τις χρωματικές ιδιότητες του εκπεμπόμενου φωτός. Επίσης θα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη άλλοι πρακτικοί παράγοντες στην επιλογή των φωτιστικών όπως το κόστος του, η κατανάλωση ενέργειας, ο βαθμός προστασίας, το υλικό κατασκευής του, η διάρκεια ζωής του λαμπτήρα καθώς και ο τρόπος συντήρησης του.  

Η επιτυχία κάθε σχεδιασμού φωτισμού των εξωτερικών χώρων μιας κατοικίας εξαρτάται κυρίως από τους ακόλουθους παράγοντες:

Ισορροπία μεταξύ επιπέδων φωτισμού εσωτερικών και εξωτερικών χώρων
Σε κάθε πετυχημένο σχεδιασμό φωτισμού θα πρέπει πρωτίστως να υπάρχει ισορροπία μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού φωτισμού, λαμβάνοντας υπόψη ότι εάν ο εσωτερικός φωτισμός είναι υπερβολικά έντονος, οι γυάλινες επιφάνειες λειτουργούν σαν καθρέπτες, εμποδίζοντας τη θέα προς τον κήπο.

Ορθολογική χωροθέτηση των φωτιστικών σωμάτων
Η ορθολογική χωροθέτηση των φωτιστικών σωμάτων στους εξωτερικούς χώρους γίνεται με βάση πρακτικά – λειτουργικά κριτήρια όπως είναι η ανεμπόδιστη κυκλοφορία των πεζών ή το παιχνίδι των παιδιών, η ανάπτυξη του φυτικού υλικού καθώς και η κοπή του χλοοτάπητα.

Απόκρυψη της πηγής φωτός
Διαρκής στόχος κάθε μελέτης φωτισμού είναι να είναι ορατά τα αποτελέσματα του φωτισμού και όχι οι πηγές του φωτός. Για την απόφυγη πρόκλησης θάμβωσης είναι απαραίτητη η επιλογή σημείων που κρύβουν ή προστατεύουν τα φωτιστικά σώματα καθώς και η χρησιμοποίηση περισσότερων πηγών φωτός μικρότερης ισχύος παρά λιγότερων μεγάλης, η προσαρμογή φακών διάχυσης, ειδικών αντιθαμβωτικών κυψελοειδών περσίδων στο φωτιστικό σώμα και η χρησιμοποίηση έμμεσου φωτισμού, φωτισμού δηλαδή που προσπίπτει ύστερα από ανάκλαση σε ανοικτόχρωμη επιφάνεια.

Αποφυγη υπερφωτισμού
Σε γενικές γραμμές ο εξωτερικός φωτισμός δεν χρειάζεται να είναι έντονος ή ομοιόμορφος για είναι αποτελεσματικός. Οι πιο πετυχημένοι σχεδιασμοί εξωτερικού φωτισμού βασίζονται στη δημιουργία σημείων εστιασμού της προσοχής όσων χρησιμοποιούν το χώρο, καθώς και στη σύνθεση μιας ενδιαφέρουσας νυκτερινής εικόνας για το σύνολο του χώρου. Μικρή ποσότητα κατάλληλα εστιασμένου φωτισμού είναι σαφώς πιο αποτελεσματική από μεγάλες ποσότητες ομοιόμορφου φωτισμού τόσο από άποψη αισθητικής ανάδειξης όσο και από άποψη βέλτισης χρήσης της διαθέσιμης ηλεκτρικής ενέργειας.

Κατάλληλη επιλογή πηγής φωτός
Κάθε τύπος λαμπτήρα έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά όσον αφορά την αποδοτικότητα, το χρώμα, την ένταση και την ποιότητα του φωτός που εκπέμπει. Οι πηγές φωτισμού που χρησιμοποιούνται ευρέως στο εξωτερικό φωτισμό ανάδειξης είναι οι λαμπτήρες αλογόνου χαμηλής τάσης και τάσης δικτύου. Το λαμπερά έντονο, κρυστάλλινο φως των λαμπτήρων αυτών είναι το πλέον κατάλληλο τόσο για το γενικό φωτισμό όσο και για το φωτισμό ανάδειξης. Επιπλέον η δυνατότητα ελέγχου της δέσμης του φωτός επιτρέπει την καλύτερη ανάδειξη διακοσμητικών στοιχείων όπως πχ. ένα γλυπτό ή μια σύνθεση με φυτά.

Συνδυασμός διαφορετικών τεχνικών φωτισμού
Ο φωτισμός γίνεται πιο ελκυστικός από άποψη αισθητικής εάν χρησιμοποιηθούν διάφορες τεχνικές στους εξωτερικούς χώρους. Για παράδειγμα στο φωτισμό ‘πανσέληνου’ χρησιμοποιούνται φωτιστικά τοποθετημένα ψηλά σε μεγάλα δέντρα (με λαμπτήρα υψηλής τάσης ατμών υδραργύρου) σαν κύρια πηγή φωτός και συμπληρωματικός φωτισμός τονισμού από χαμηλά φωτιστικά ανάδειξης των φυτών που βρίσκονται στον κήπο. Κάθε στοιχείο του κήπου μπορεί να ωφεληθεί από το φωτισμό ανάδειξης. Ένα δέντρο, ένα τοίχος καλυμμένος με κισσό, ή ένα σιντριβάνι μπορούν να μεταμορφωθούν σε υπέροχες εστίες ενδιαφέροντος τη νύκτα. Το φως μπορεί να χρησιμοποιηθεί για το τονισμό των αντιθέσεων στην υφή και για τη δημιουργία μαγευτικών σκιών. Φυλλωσιές φωτισμένες από πίσω και φωτισμένα διακοσμητικά αντικείμενα προσθέτουν μια εντυπωσιακά θεατρική διάσταση στο χώρο. Τα μεγέθη και οι αναλογίες μπορούν επίσης να τροποποιηθούν για παράδειγμα μια σειρά από φανάρια που χάνονται στο βάθος του κήπου, θα κάνουν το χώρο να δείχνει μεγαλύτερος και πιο μυστηριώδης.

Ανάδειξη φυτικού υλικού
Τα φυτά ενός κήπου από τους μικρούς θάμνους μέχρι τα μεγάλα δέντρα αναδεικνύονται εάν φωτιστούν από χαμηλά είτε με μικρά σποτ στηριγμένα στο έδαφος είτε με χωνευτά στο έδαφος φωτιστικά. Τα φυτά που είναι πιο πυκνά καθώς και οι μεγάλοι θάμνοι συνήθως χρειάζονται περισσότερα από ένα φωτιστικά για να τονισθεί το μέγεθος και το σχήμα τους. Ένα δέντρο φωτισμένο από πίσω, έτσι ώστε να διαγράφεται μόνο η σιλουέτα του μπορεί να είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό ειδικά εάν πρόκειται για τα γυμνά κλαδιά φυλλοβολών δέντρων το χειμώνα. Ο φωτισμός από εμπρός τονίζει τα φύλλα καλύτερα αλλά μπορεί να αφήνει την κορυφή του δέντρου στο σκοτάδι.

Το σχήμα του κήπου καθορίζει σε μεγάλο βαθμό και το φωτισμό του για παράδειγμα μακρόστενοι κήποι είναι προτιμότερο να φωτίζονται γραμμικά δηλαδή με μια σειρά από φωτιστικά σώματα τοποθετημένα στην μεγάλη τους διάσταση. Ένας τρόπος για το φωτισμό των παρτεριών είναι να φωτισθούν από ομοιόμορφα κατανεμημένα φωτιστικά χαμηλού ύψους (τύπου bollard) έτσι ώστε να τονισθεί η περίμετρος τους. Εναλλακτικά τα φωτιστικά αυτά μπορούν να βρίσκονται με διάφορους σχηματισμούς στο εσωτερικό των παρτεριών δημιουργώντας ενδιαφέρουσες εστίες φωτός.

Αξιοποίηση περιοχών με παρουσία του υγρού στοιχείου
Οι κολυμβητικές δεξαμενές, οι μικρές λίμνες καθώς και τα σιντριβάνια προσφέρονται για εντυπωσιακά εφέ φωτισμού. Η επιφάνεια του νερού ως ανακλαστική επιφάνεια μπορεί να λειτουργήσει ως καθρέπτης με το κατάλληλο φωτισμό ενώ τονίζοντας την περίμετρο μιας πισίνας ή μιας μικρής λίμνης για παράδειγμα με ένα σύστημα οπτικών ινών γραμμικού φωτισμού (sidelight) ή με μια σειρά από χωνευτά στο έδαφος φωτιστικά προσανατολισμού, ενισχύεται το θεατρικό στοιχείο.

Εύελικτο σύστημα φωτισμού
Ο σχεδιασμός του συστήματος φωτισμού πρέπει να κάνει πρόβλεψη για αρκετά κυκλώματα φωτισμού και όπου υπαρχει η δυνατότητα συνιστάται η χρησιμοποίση ροοστατών για τον αποτελεσματικό έλεγχο της έντασης του φωτισμού σε διάφορα σημεία, χώρους και δραστηριότητες του εξωτερικού χώρου. Η ύπαρξη ενός εξελιγμένου συστήματος ελέγχου του φωτισμού εξασφαλίζει όχι μόνο ευελιξία στις χρήσεις των χώρων και τη δυνατότητα δημιουργίας ‘σκηνών’ φωτισμού αλλά και την ορθολογική χρήση της διαθέσιμης ηλεκτρικής ενέργειας καθώς και μείωση των λειτουργικών εξόδων καθώς και των εξόδων συντήρησης της εγκτατάστασης. Τα στοιχεία αυτά επιδρούν θετικά στην αύξηση του χρόνου ζωής της εγκατάστασης φωτισμού του εξωτερικού χώρου.

Θεόδωρος Δ. Κοντορήγας - Ειδικός Σύμβουλος - Μελετητής Αρχιτεκτονικού Φωτισμού - Μέλος IALD, ELDA, SLL

Πηγή:http://www.greekarchitects.gr









Δημοφιλέστερα Άρθρα



Αυτό το γνωρίζατε;

  1. Συμβουλές για να ψήσουμε σωστά το πασχαλινό αρνί

    Φέτος θα σουβλίσετε το πιο επιτυχημένο αρνί, ακολουθώντας τα παρακάτω βήματα.-Πλένω πάρα πολύ καλά το αρνί μέσα έξω.-Φτιάχνω...

  2. Σωστή διατροφική συμπεριφορά στις διακοπές

    Η μάχη σας με τα κιλά ξεκίνησε στην αρχή της άνοιξης και τώρα χαίρεστε το καλοκαίρι στην παραλία!...

  3. Τα πιο δημοφιλή χριστουγεννιάτικα φυτά

    Είναι τα πιο όμορφα φυτά για τα χριστούγεννα. Σίγουρα δίνουν μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα. Ας δούμε ποιά είναι: Αλεξανδρινό (Ποϊνσέτια)Το...

  4. Στη Θεσσαλονίκη: τεχνητές φωλιές για τα πουλιά της πανεπιστημιούπολης

    "Αυγάτισαν" οι τεχνητές φωλιές που κατασκευάσθηκαν και... τοποθετήθηκαν στην πανεπιστημιούπολη Θεσσαλονίκης, με πρωτοβουλία του Γραφείου Περιβάλλοντος του Αριστοτελείου...

Κήπος προσέλκυσης ζώων

Καλοκαίρι: πως θα προτατέψετε τον σκύλο σας από τη ζέστη

Καλοκαίρι: πως θα προτατέψετε τον σκύλο σας από τη ζέστη

Η ζέστη το καλοκαίρι επηρεάζει όχι μόνο τους ανθρώπους αλλά και τους σκύλους. Ο οργανισμός του είναι το ίδιο ευαίσθητος με τον...

διαβάστε αναλυτικά »

Καλοκαιρινός κήπος

Ο κήπος μας το καλοκαίρι

Ο κήπος μας το καλοκαίρι

Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι ο ελληνικός κήπος είναι στις δόξες του στα μέσα του καλοκαιριού. Αντίθετα, είναι μάλλον θλιβερός, κουρασμένος...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Φρούτα του καλοκαιριού: ιδιότητες και θερμίδες

Φρούτα του καλοκαιριού: ιδιότητες και θερμίδες

Το καλοκαίρι είναι ήδη εδώ και μας "κλείνει το μάτι" και τα χωράφια γεμίζουν με εύγευστα και χρωματιστά φρούτα. Τα φρούτα του...

διαβάστε αναλυτικά »

Συμβουλές εσωτερικής κηπουρικής

Κηπουρική μέσα στο σπίτι

Κηπουρική μέσα στο σπίτι

Σας δίνουμε  απλές συμβουλές για το πώς να φυτέψετε τρόφιμα -βότανα και λαχανικά- μέσα στο σπίτι σας.Φυτέψτε “μικρολαχανικά”Ο λόγος για τα λαχανικά...

διαβάστε αναλυτικά »

Συμβουλές βιολογικής κηπουρικής

Καφές για λίπασμα στα φυτά μας

Καφές για λίπασμα στα φυτά μας

Η αλήθεια είναι ότι το κατακάθι του καφέ είναι πλούσιο σε άζωτο ενώ περιέχει και ασβέστιο, μαγνήσιο, φώσφορο, κάλιο, χαλκό και άλλα...

διαβάστε αναλυτικά »

Αυτό το γνωρίζατε;

Λουλούδια στο σπίτι

Λουλούδια στο σπίτι

Τα φυσικά λουλούδια είναι ένας απλός και οικονομικός τρόπος να φέρετε μία «φρέσκια» διάθεση και ενέργεια στο σπίτι, το κατάστημα, ή στο...

διαβάστε αναλυτικά »

Κηπουρική εσωτερικών κήπων

Πως θα καλλιεργήσουμε βολβούς σε νερό

Πως θα καλλιεργήσουμε βολβούς σε νερό

Ένας παραδοσιακός τρόπος στην Ευρώπη αλλά και στην Αμερική καλλιέργειας βολβών σε σπίτι ήταν η συντήρησή τους σε νερό μέσα σε ειδικά...

διαβάστε αναλυτικά »

Φυτά

Τριβόλι: το βότανο της σεξουαλικής υγείας

Τριβόλι: το βότανο της σεξουαλικής υγείας

Το άγχος, η έλλειψη χρόνου και γενικότερα ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχουν ως αποτέλεσμα αρκετοί άνδρες σήμερα ιδίως μετά την ηλικία των...

διαβάστε αναλυτικά »
Facebook
Twitter
cron